به بهانه بازدید استاندار از واحدهای تولیدی کانون توانا
یادداشت مدیرمسئول
امام علی(ع) در عهدنامه مالک اشتر، حاکمان را به توجه ویژه نسبت به کسانی فرا میخوانند که کمتر دیده میشوند و دسترسی آسانی به صاحبان قدرت ندارند. این نگاه، تنها یک سفارش اخلاقی نیست؛ بلکه ترسیمکننده مسئولیتی است که حکومت و جامعه در قبال حفظ کرامت انسانی، اجرای عدالت و فراهم ساختن فرصتهای برابر برای همه شهروندان بر عهده دارند.
از همین منظر، با توجه به اینکه در هفته بهزیستی قرار داریم، نباید این مجال را صرفاً مناسبتی برای تجلیل از یک دستگاه اجرایی دانست؛ بلکه فرصتی است برای بازخوانی مسئولیتی که تحقق آن، نیازمند همراهی دولت، بخش خصوصی، خیرین و همه آحاد جامعه است.
در همین چارچوب، حضور چند روز پیش استاندار محترم در مجموعه های تولیدی و اقتصادی کانون توانا و شنیدن مشکلات ، دغدعه ها و ملاقات با کارگران شریف و خاص آن که برای روزی حلال، شاید تنگنای بیشتری داشته باشند و در نهایت دستور رسیدگی به مسائل این مجموعه، اقدامی ارزشمند و امیدآفرین بود. پیام این حضور آن است که اشتغال افراد دارای معلولیت و خانواده بزرگ بهزیستی، موضوعی حاشیهای یا صرفاً حمایتی نیست، بلکه بخشی از مسیر توسعه انسانی، عدالت اجتماعی و افزایش سرمایه اجتماعی استان به شمار میرود و البته امید است که این نگاه ارزشمند، به رویکردی پایدار در نظام تصمیمسازی و سیاستگذاری استان تبدیل شود.
بدون تردید مؤثرترین حمایت از جامعه هدف بهزیستی، فراهم کردن زمینه حضور فعال آنان در عرصه کار، تولید و کارآفرینی بوده و از این رو، شایسته است برای بنگاهها و سرمایهگذارانی که به صورت تخصصی فرصت اشتغال افراد دارای معلولیت و مددجویان بهزیستی را فراهم میکنند، مشوقهایی مؤثر و پایدار در نظر گرفته شود. مجموعههایی که تنها فعالیت اقتصادی انجام نمیدهند و در حقیقت و در عمل بخشی از مسئولیت اجتماعی جامعه را بر عهده گرفته و حمایت از آنان، سرمایهگذاری برای کاهش آسیبهای اجتماعی، افزایش مشارکت و تقویت امید در جامعه است.
در کنار این حمایتها، اجرای دقیق قوانین نیز ضرورتی انکارناپذیر است. قانونگذار در سالهای گذشته، تکالیف روشنی برای بهکارگیری افراد دارای معلولیت در دستگاههای اجرایی پیشبینی کرده، اما همچنان فاصلهای میان قانون و اجرا وجود دارد و بسیاری از دستگاهها به سهم قانونی خود عمل نمی نمایند.
اجرای کامل این قوانین، تنها انجام یک تکلیف اداری نیست بلکه گامی مؤثر در مسیر عدالت اجتماعی و بهرهگیری از ظرفیتهای ارزشمند انسانی است که میتواند به توسعه متوازن جامعه یاری رساند.
از سوی دیگر، هر جا سخن از حقوق اقشار آسیبپذیر به میان میآید، نظارت نیز باید دقیقتر و مسئولانهتر باشد. هرگونه بهرهبرداری سودجویانه از نام یا ظرفیتهای حوزه بهزیستی، پیش از آنکه یک تخلف اقتصادی باشد، تضییع حقوق انسانهایی ست که گاه امکان و گاه آگاهی کمتری برای دفاع از حقوق خود دارند و پیرو همین موضوع صیانت از اعتماد این خانواده بزرگ، نیازمند نظارتی مستمر، شفاف و هوشمندانه است تا هیچکس نتواند از دغدغهها و نیازهای آنان، ابزاری برای منافع شخصی و حتی گروهکی بسازد.
در این میان، تجربه موفق کانون توانا نشان داده است که با برنامهریزی، تخصص و باور به توانایی انسان ها، میتوان فرصتهای شغلی پایدار و عزتمندانه برای افراد دارای معلولیت و خانواده بزرگ مرتبط با بهزیستی ایجاد کرد و شایسته است این تجربه ارزشمند، به دقت بررسی و مستندسازی شود تا در صورت امکان، به عنوان الگویی موفق در دیگر استانهای کشور نیز مورد استفاده قرار گیرد.
نکنه مهم دیگری که می بایست به آن توجه داشت آن است که در شرایط دشوار اقتصادی امروز کشور و پیامدهای ناشی از بحرانها، فشار بر خانوادههای تحت پوشش بهزیستی بیشتر از بسیاری از اقشار دیگر احساس میشود. حفظ فرصتهای شغلی که بعضی از آنها متناسب با توانایی جامعه هدف مورد بحث، ارتباط مستقیمی با کسب و کارهای اینترنتی دارند، تقویت برنامههای توانمندسازی و حمایت از مراکز فعال این حوزه، در شرایطی امروز جامعه، ضرورتی دوچندان دارد.
در کنار مسئولیت دولت، خیرین، صاحبان صنایع و فعالان اقتصادی نیز میتوانند با سرمایهگذاری در مسیر اشتغال و خودکفایی، نقشی ماندگار در آینده این عزیزان ایفا کنند؛ چرا که بهترین حمایت، فراهم کردن فرصت ساختن آیندهای مستقل و شرافتمندانه است.
هفته بهزیستی، فرصت مناسبی است تا از کارکنان خدوم این حوزه، مددکاران شریف، خیرین، کارآفرینان، فعالان اجتماعی و همه کسانی که بیادعا برای گشودن گرهی از زندگی مددجویان، تلاش میکنند و عاشقانه و بی ادعا عمر در این مسیر گذرانده اند، صمیمانه قدردانی کنیم.
خدمت به انسانهایی که مسیر دشوارتری را در زندگی میپیمایند، تنها انجام یک مسئولیت اداری یا اجتماعی نیست، بلکه جلوهای از ایمان، انسانیت و مسئولیتپذیری است که بیتردید نزد خداوند متعال مأجور خواهد بود.
امید است که توجه ویژه آقای استاندار به این حوزه و پیرو آن، نگاه ارزشمند شکلگرفته در مدیریت استان، آغازی برای مسیری ماندگار باشد؛ مسیری که در آن حمایت از کارآفرینان اجتماعی، اجرای کامل قانون، نظارت مؤثر، توسعه تجربههای موفق و حفظ کرامت جامعه هدف بهزیستی، نه اقدامی مناسبتی و نمایشی، بلکه بخشی از سیاستهای پایدار توسعه استان تلقی شود.
جامعهای که کرامت انسان را محور توسعه قرار دهد، نهتنها از حقوق آسیبپذیرترین شهروندان خود پاسداری کرده است، بلکه بدون تردید آیندهای عادلانهتر، انسانیتر و امیدوارکنندهتر برای همه خواهد ساخت. انشالله
محمدکریم کاظم پور