صبح وطن- شهاب ربیعی– در دل یکی از مجموعههای صنعتی قزوین، جایی که صدای دستگاهها با اراده انسانهایی گره خورده که سالها با برچسب «معلولیت» شناخته میشدند، روایت تازهای از کار و زندگی شکل گرفته است؛ روایتی که در آن ویلچر نه نماد محدودیت، بلکه بخشی از چرخه تولید است.
بازدید اخیر مسئولان ارشد استان از مجموعه های تولیدی کانون معلولین توانا، تصویری روشن از مدلی ارائه داد که در آن اشتغال، به جای یک شعار حمایتی، به ابزار واقعی توانمندسازی اجتماعی تبدیل شده است.
در روزی که مجموعه صنایع الکترونیک البرز توانا میزبان جمعی از مدیران ارشد استان قزوین بود، نگاهها تنها بر خطوط تولید و تجهیزات صنعتی متمرکز نبود؛ بلکه بر انسانهایی دوخته شده بود که با وجود محدودیتهای جسمی، چرخ تولید را به حرکت درآوردهاند.
مجموعه صنایع الکترونیک البرز توانا وابسته به کانون معلولین توانا، میزبان هیأتی از مدیران ارشد استان قزوین بود؛ هیأتی به ریاست محمد نوذری، استاندار قزوین و با حضور زهرا غلامرضایی، مدیرکل بهزیستی استان قزوین، شهرام احمدپور، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری قزوین، سیاوش طاهرخانی، فرماندار شهرستان قزوین و اکرم نجفی، مدیرکل دفتر اجتماعی و فرهنگی استانداری. در این بازدید، استاندار قزوین با تأکید بر ضرورت حمایت از تولید، دستور پیگیری رفع موانع زیرساختی این مجموعه را صادر کرد و گفت دستگاههای اجرایی موظفاند روند توسعه و حل مشکلات این واحد صنعتی را تسریع کنند.
او حمایت از اشتغال افراد دارای معلولیت را یک اولویت جدی فرهنگی و اجتماعی دانست؛ اولویتی که به گفته او، مستقیماً با کرامت انسانی و مشارکت اجتماعی این قشر گره خورده است. در قلب این مجموعه اما روایت اصلی را کسانی میسازند که سالهاست در آن مشغول کارند.
سید اکبر حسینی، مدیرعامل کانون معلولین توانا، در جریان این بازدید تأکید کرد: کانون معلولین توانا و مجموعههای اقتصادی آن متعلق به جامعه معلولان است و بهصورت شخصی اداره نمیشود. او افزود: حدود ۵۰ نفر در مجتمع کارگاهی، آموزشی و توانبخشی توانا مشغول به کار هستند و بخشی از تولیدات شرکت فیروز در قالب قراردادهای پیمانی در این مجموعه تکمیل و مونتاژ میشود.
حسینی با اشاره به سابقه این مجموعه گفت: فاز اول مجتمع از سال ۱۳۹۲ آغاز به کار کرده و اگر حمایتهای لازم صورت میگرفت، امروز توسعه بسیار بیشتری داشت. او در عین حال تأکید کرد که با وجود محدودیتها، فضای کاری مجموعه سرشار از همدلی و انرژی مثبت است.
در بخش دیگری از این روایت، او به فلسفه وجودی مجموعه اشاره کرد و گفت: کانون معلولین توانا یک مجموعه مردمی است و هدف آن اشتغالزایی برای افراد دارای معلولیت است، نه فعالیت شخصی یا خصوصی.
وی افزود: این مجموعه با وجود شرایط سخت اقتصادی و جنگ، هیچگونه تعدیل نیرویی نداشته و همواره تلاش شده اشتغال موجود حفظ شود، حتی اگر در برخی مقاطع درآمد مجموعه در سطح سر به سر یا پایینتر باشد.
حسینی همچنین از آقای سیدمحمد موسوی بنیانگذار کانون معلولین توانا بهعنوان یکی از چهرههای اثرگذار در شکلگیری این مجموعه یاد کرد و گفت: زحمات و اندیشه های آقای موسوی سبب شده تا امروز اشتغال برای معلولان استان بسیار دست یافتنی تر از هر وقت دیگر باشد.
اما نگاه تاریخیتر را حجتالله یوسفی، عضو هیأتمدیره کانون معلولین توانا ترسیم میکند؛ او با اشاره به آغاز مسیر این مجموعه در سال ۱۳۷۴ گفت: کانون معلولین توانا بدون هیچ سرمایه اولیه و با همت جمعی افراد دارای معلولیت شکل گرفت و به تدریج توسعه یافت. او افزود: امروز نزدیک به هزار نفر تحت پوشش این مجموعه بیمه تأمین اجتماعی دارند. یوسفی با تأکید بر اینکه محور اصلی فعالیت کانون، اشتغال افراد دارای معلولیت است توضیح داد: اگر فرد دارای معلولیت شغل و درآمد پایدار داشته باشد، میتواند به استقلال اقتصادی برسد و نیازهای اساسی زندگی خود را تأمین کند؛ از مسکن گرفته تا ازدواج و معیشت.
او همچنین به ابعاد اجتماعی این مجموعه اشاره کرد و گفت: کانون معلولین توانا در سطح ملی و حتی بینالمللی نیز فعال بوده و در برخی نهادهای سازمان ملل مانند اکوسوک عضویت دارد.
در کنار این روایتها، نگاه مدیران دولتی نیز بر نقش اجتماعی این مجموعه تأکید دارد. شهرام احمدپور، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری قزوین، در این بازدید گفت: کانون معلولین توانا از مجموعههای کمنظیر کشور است که توانسته جامعه هدف را از انزوا خارج کند و به بازیگر فعال حوزه تولید تبدیل نماید.
او افزود: ارزش اصلی این واحد تولیدی در حضور انسانهایی است که با وجود محدودیتهای جسمی، در اقتصاد و تولید نقشآفرینی میکنند. احمدپور تأکید کرد: این مجموعه شاید از تجهیزات پیشرفته استفاده نکند، اما از نظر اجتماعی و انسانی، جایگاهی بسیار ارزشمند دارد.
او همچنین تصریح کرد: در گذشته افراد دارای معلولیت کمتر امکان حضور فعال در جامعه را داشتند، اما امروز این نگاه تغییر کرده و این قشر در واحدهای صنعتی نقشآفرین شدهاند. در همین راستا، زهرا غلامرضایی، مدیرکل بهزیستی استان قزوین نیز با اشاره به عملکرد این مجموعه گفت: کانون معلولین توانا یکی از مجموعههای موفق اشتغالزایی در کشور است که توانسته با ایجاد فرصتهای شغلی پایدار، به الگویی مؤثر در توانمندسازی افراد دارای معلولیت تبدیل شود.
او افزود: بیش از ۳۰ درصد جامعه هدف بهزیستی استان به اشتغال پایدار دست یافتهاند و تاکنون بیش از ۸۰ درصد افراد تحت پوشش، مورد ارزیابی شغلی قرار گرفتهاند. غلامرضایی همچنین تأکید کرد: توسعه اشتغال معلولان نیازمند مشارکت همه دستگاهها است و مجموعههایی مانند کانون توانا و شرکت فیروز میتوانند الگوی سایر کارفرمایان باشند.
در بخش پایانی این بازدید، موضوع زیرساختها و توسعه فیزیکی مجموعه نیز مطرح شد؛ از جمله نیاز به بهسازی مسیر دسترسی، آسفالت محوطه و ایجاد ظرفیتهای جدید تولیدی. مدیران حاضر بر این نکته توافق داشتند که بدون رفع این موانع، توسعه اشتغال با کندی مواجه خواهد شد.
با این حال، در میان تمام این صحبتها و دستورها، یک واقعیت پررنگتر از همه دیده میشود: اینکه در این مجموعه، ویلچر تنها یک وسیله جابهجایی نیست؛ بلکه بخشی از مسیری است که افراد دارای معلولیت را از حاشیه به قلب تولید رسانده است.